Soma Maden Faciası

13 Mayıs 2014 tarihinde Manisa`nın Soma İlçesi`ndeki yeraltı kömür ocağında meydana gelen faciada, aralarında 5 maden mühendisinin de bulunduğu 301 maden emekçisi yaşamını yitirdi.

Yazı ve Fotoğraflar: Yusuf Aslan

Facia dünya madencilik tarihinin en acı olaylarından biri. Facianın yaşandığı Eynez Sahası kömür ocağının ruhsatı, bir kamu kuruluşu olan TKİ`ye aitti. 2009 yılında ise Soma Kömürleri A.Ş.`ne devri yapıldı. Soma Kömür AŞ. üretimi hızla arttırmış ve 2009 yılında 230 bin ton olan üretim 10 kattan fazla arttırılarak 2010 yılında 2,6 milyon tona yükseltilmişti. Bu gelişmelerden sonra salt kazanç amacıyla çok yüksek üretim seviyesine çıkılmış ve çalışanların hayati önemdeki emniyet tedbirleri ihmal edilmişti.

 

Türkiye’de madenciler, 2013 yılı sonunda ülkedeki tehlikeli çalışma koşullarını protesto etmişti. Türkiye Büyük Millet Meclisi, facianın yaşandığı madendeki güvenlik önlemlerinin araştırılması teklifini faciadan yalnızca yirmi gün önce reddetmişti. Yaşananlara kaza diyebilmek sırf bu nedenle mümkün değil.

301 madencinin hayatını kaybettiği facianın hukuki sürecini anımsamak gerek. Faciadan sonra başsavcı, “gözaltına alacağımız herkes işçilerle birlikte öldü” açıklamasında bulundu. 13 Nisan 2015’te başlayan dava süreci yerel mahkemede 11 Temmuz 2018’de sonuçlandı. Akhisar Ağır Ceza Mahkemesi heyeti, Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Can Gürkan’a “taksirle insan öldürmekten” 15 yıl hapis cezası ve madencilik işinden 3 yıl süreyle men verdi. Can Gürkan yurt dışı yasağı konularak tahliye edildi. Tutuklu sanıklardan Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. Genel Müdürü Ramazan Doğru, Maden Mühendisi ve İşletme Müdür Yardımcısı İsmail Adalı, İşletme Müdürü Akın Çelik ve Maden Mühendisi Ertan Ersoy hakkında ise 15 ile 22 yıl 6 ay arasında hapis cezasına hükmedildi. Tutuksuz sanıklardan dokuz kişi için de hapis cezası kararı veren heyet, şirket sahibi Alp Gürkan’ın da aralarında bulunduğu 37 kişi hakkında ise beraat kararı verdi. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesi, 19 Nisan 2019 tarihli kararında Manisa’nın Soma ilçesinde 301 işçinin hayatını kaybettiği iş cinayeti davasında 5 tutuklu sanığa verilen 15 ila 22 yıl 6 ay arasında değişen hapis cezalarını yerinde buldu. Anayasa Mahkemesi’nin 20 Ocak 2020 tarihli kararı ile, kamu görevlisi olan bazı şüpheliler hakkında soruşturma izni verilmemiş olması, yaşama hakkının usul boyutunun ihlâli sayıldı.

 

Kaynak: Vikipedi, TMMOB Soma Maden Kazası Raporu, Bianet