Transdinyester; De Facto Ülkede Bir Gün

Sovyetler Birliği’nin 1980’lerin sonuna doğru dağılma sürecine girmesiyle birliğin içinde yer alan cumhuriyetler de bağımsızlığını ilan etmeye başladılar. Bu cumhuriyetlere Moldova da katılır. Ancak Moldova içerisinde yer alan bir bölge olan Transdinyester Moldova’ya katılmaz.

Yazı ve Fotoğraf: Tolga Subaşı

Orak çekiçli bayrağı, sosyalist yönetim tarzı, Lenin ve Marx’ın önemli figürler olarak kabul gördüğü bir ülke olan Transdinyester, Moldova sınırları içerisinde yer alan ancak Sovyetler Birliği’nin dağılma süreci ile birlikte Moldova’ya dâhil olmayarak tek taraflı bağımsızlığını ilan etmiş “de-facto” bir cumhuriyettir. Sosyalist bir cumhuriyet olan Transdinyester’in kendi siyasi yapısı, meclisi, ordusu, polisi bulunmakta ancak ülke hiçbir devlet tarafından tanınmadığı için Birleşmiş Milletler’de temsil edilmemektedir.

 

1991 yılında Moldova’nın bağımsızlığına kavuşmasıyla aynı yıl Transdinyester de bağımsızlığını ilan etmiştir. Moldova’nın Transdinyester’in bağımsızlığını kabul etmemesi üzerine 1992 yılının Mart ve Temmuz ayları arasında kısa süreli bir savaş yaşanır. Transdinyester Savaşı olarak tarihe geçen bu savaş, Transdinyester Cumhuriyeti Muhafızları ve Rusya tarafından desteklenen Kazak Birlikleri ile Moldova güvenlik güçleri arasında geçer. Kısa süren bu savaşta 900’ü Transdinyesterli olmak üzere, 1200 kadar kişi hayatını kaybetmiştir. Çatışmalı sürecin ardından yine aynı yılın Temmuz ayında Rusya ve Ukrayna’nın arabuluculuğu ile ateşkes sağlanır. 500 bin kişinin yaşadığı ve Rusya tarafından desteklenen Transdinyester’de 2006 yılının eylül ayında düzenlenen referandum ile halkının %97’si bağımsızlıktan yana oy kullanır. Aynı zamanda bağımsızlıklarının tanınmasını isteyen Transdinyester Cumhuriyeti, bunun kabul edilmemesi durumunda Rusya’ya bağlanmak istemektedirler, ancak ülkenin Rusya ile sınırları bulunmamaktadır.

Ülkenin Rusya korumasında ve desteğinde olması ülkede Rus askerlerini de oldukça olağan hale getirmektedir. Ülkenin bayrağı SSCB döneminden kalma bir bayrak. Sovyetler döneminde sosyalist cumhuriyete bağlı her bir cumhuriyet, farklı bayraklarla temsil ediliyordu. Bu bayrakların ortak noktası ise bayraklarda yer alan orak çekiçti. Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra Moldova ile kendini yakın görmeyen Transdinyester bölgesi, Moldova’ya bağlanmadığı gibi bayrağını da değiştirmemiştir. Kendilerini Romanya’ya yakın hisseden ve büyük çoğunluğu da Romence konuşan Moldova’ın aksine, Transdinyester halkının tamamı Rusça konuşmakta ve Rus alfabesi kullanmaktadır. Ülkeye girdiğiniz anda zaten bu fark çok açık bir şekilde görülür. Bina yapıları, geniş ceddeler, Kiril alfabesi, Rusça konuşanların yoğunluğu, Lenin heykelleri, Sovyet döneminden kalma büyük devlet binaları ve Lenin, Marks, Clara Zetkin gibi cadde ve sokak isimleri insana Moldova dışında başka bir yerde olduğunu fazlasıyla hissettirebiliyor.