Austro Türk Tütün Deposu

1951 yılında Avusturyalı tütün şirketi Austro-Türk’ün İzmir’de kurduğu iki binadan oluşan depo, şirketin kapanmasıyla 1994 yılından itibaren işlevsiz kaldı. Avusturyalı mimarlar tarafından tasarlandıktan sonra 1950–51 yıllarında tamamlanan binalar, kentin belleği açısından tarihsel bir kimliğe sahip.

Yazı ve Fotoğraf: Sinan Kılıç

Kenti oluşturan mimari yapılar, geçmiş, bugün ve gelecek arasında kurulan ilişkilerin yapı taşlarından biridir.  Geçmiş ile kurulan ilişki, gelecek ile kurulacak ilişki için de bir referans oluşturur. Bu alanlar, toplumun kolektif belleğini oluşturan, kentlilik bilincini yansıtan belirleyici unsurlardır. Bu kolektif belleğin örneklerinden biri olan, 1951 yılında Avusturyalı tütün şirketi Austro-Türk’ün İzmir’de kurduğu iki binadan oluşan depo, şirketin kapanmasıyla 1994 yılından itibaren işlevsiz kaldı. Avusturyalı mimarlar tarafından tasarlandıktan sonra 1950–51 yıllarında tamamlanan binalar, kentin belleği açısından tarihsel bir kimliğe sahip.

Austro-Türk Tütün Deposu şehrin merkezinde yer almasına ve hayli geniş bir alana yayılmasına karşın 1990’ların ortasından itibaren kullanılmaması nedeniyle unutulmuş, kimsenin hatırlamadığı bir bina görünümündeyken PORTİZMİR kapsamında yapılan trienalle ayrıca bir görünürlük kazandı. Yapının tüm tarihi yapılar gibi yoğun bir belleği var. Dışarıdan binaya bakıldığında  kaybolan kent belleği ve kimliği bağlamında insanın içini burkan güncel değerlendirmelerde bulunmak mümkün.

Bir kentin belleğini oluşturan katmanın yerle bir olduğunu izlemek öfke ve hüzün yaratıyor. Soğuk bir görünümü olan bu binanın kentin merkezinde karanlık, kapalı bir alan içinde kimsenin dokunamayacağı giremeyeceği bir görünüme sahip olması, içinde saklı geçmişin gün yüzüne çıkamaması ile kentlinin bilincine oturmuş sanki. Şimdi ise bir holding tarafından satın alınan binaların rezidans, AVM gibi yapılara dönüştürülmesi için bir süre sonra yıkılması gündemde.