Güvercin Oteli

Sadece Diyarbakır’a özgü olan ve geçmişi 600 yıl geriye kadar giden güvercin türlerinin bulunduğu kentte, yaklaşık on bine yakın hanede güvercin besleniyordu. Güvercin besleyen, onların bakımlarını yapanların yani kuşbazların birçok güvercin neslinin devamı açısından önemi de fazlaydı.

Yazı ve Fotoğraf: Fırat Aygün

Atlas, Zeytuni, Külrenk, Gökela, Narinci, Ciğeri, Bozak, Kekme Atlas ve Kekme Yusufi Diyarbakır’ın bilinen ünlü güvercin türleri. Sur ilçesindeki evlerin çoğunun düşük katlı, damlı ve müstakil olması güvercin besleme imkânı açısından uygun koşullar sağlıyordu. 2015 yılında çözüm sürecinin son bulması ile ilan edilen sokağa çıkma yasakları ve başlayan çatışmalı süreçle birlikte yüz binlerce yurttaş evlerinden göç etmek zorunda kaldı. Çatışmalarla tahrip olan Sur ilçesinde vatandaşlarla birlikte güvercinler de evsiz kaldı. Kuşbazların yoğunluklu yaşadığı ilçede evlerini terk etmek zorunda kalan vatandaşların büyük bir kısmı, kentleşmeyle birlikte artan sitelere, apartmanlara yerleştiler.

Yüksek katlı binaların güvercinlerin uçuş alanını kısıtlaması, apartmanların çatılı olması, balkonların güvercin beslemeye uygun mekânlar olmaması ve site sakinlerinin güvercinlerden rahatsız olması gibi nedenlerle kuşbazlar güvercinlerini besleyebilecekleri mekânları kaybetmiş oldular. Güvercinler de bu toplumsal değişimden etkilenip yaşam alanlarından oldular. Güvercin besleme alışkanlığı, çocukluktan başlar ve zamanla tutku haline dönüşür. Bu tutkuya kapılanlar güvercinlerin uçuşunu, süzülüşünü, taklasını görmek ister. Kentte güvercin besleyenlerin sayısının fazla olması ve bu tutkunun bütün olumsuzluklara rağmen devam etmesi başka bir çözümü ortaya çıkardı. Evini terk edip göç etmek zorunda kalan yurttaşlarla birlikte yeni yaşama uyum sağlayamayan güvercinler için merkez ilçe Bağlar’ın Fatih Caddesi üzerinde üç güvercin oteli açıldı. Cadde üstünde bulunan pasajlar bu amaçla tadilattan geçirildi.

Güvercin otellerinde aralarında doktor, mühendis ve iş adamlarının da bulunduğu çeşitli meslek gruplarından oluşan güvercin meraklıları, güvercinlerini belli bir ücret karşılığında kiraladıkları odalarda ve kafeslerde besleyebiliyorlar. Odaları ve kafesleri kendi imkânlarına göre diledikleri gibi dizayn edebiliyorlar. Güvercin severler, istedikleri zaman gelip güvercinleriyle ilgilenip, onları besleyip, hastalıklarını tedavi edip, onlarla vakit geçirebiliyor ve otelin damında güvercinlerini uçurabiliyorlar. Güvercin otellerinin açılmasıyla birlikte kentte Güvercin Festivali düzenlenmeye başlandı. Diyarbakır’a özgü 25 güvercin türünün görücüye çıktığı ve yarıştığı festivalde, hakem heyeti tarafından güvercinlerin fiziki özelliklerine göre puan verilirken, festivalin sonunda kendi türü içinde en fazla puanı alan güvercinlerin sahiplerine kupalar ve ödüller veriliyor. Ayrıca güvercin otellerinde sırasıyla haftanın belirli günlerinde güvercin mezatları yapılarak güvercin sahipleri ekonomik bir gelir de elde etmekteler. Kurulan bu üç güvercin otelinde kuşbazlar sahip oldukları binlerce güvercinle diledikleri gibi bağ kurabiliyor.